Wyjątkowe ukraińskie słowa, których nie ma (już) w języku polskim

Pomimo faktu, że blisko 70% słownictwa polskiego i ukraińskiego się pokrywa, w języku ukraińskim znajdzie się kilkanaście slów, które nie mają swoich odpowiedników w języku polskim. Podaję 12 przykładów:
1. До́брого ра́нку [dobroho ranku]. Tak brzmi ukraińskie powitanie przed południem, które około godziny jedenastej zmienia się w “до́брий день” [dobryj deń] - dzień dobry.
2. Однокла́сник [odnokłasnyk]. Jest to kolega z klasy, forma żeńska tego słowa to: однокла́сниця. Istnieją też podobne słowa: одногру́пник /одногру́пниця - kolega/koleżanka z grupy.
3. Сні́дати [snidaty], обі́дати [obidaty], вече́ряти [weczeriaty] - jeść śniadanie, obiad, kolację. Tu, niewątpliwie, można przywołać takie stare formy polskich czasowników jak: „śniadać”, „obiadować” i „wieczerzać”, jednak w standardowym języku polskim one już prawie nie używane, natomiast w ukraińskim jak najbardziej aktualne i właściwe.
4. Руся́вий [rus’awy] - ciemny blond. Właśnie taki kolor włosów ma większość Ukraińców, być może dlatego mamy też swój przymiotnik.
5. Школя́р [szkoliar] - uczeń szkoły, школя́рка - uczennica. Oczywiście mamy słowa у́чень і учени́ця, tylko one mają szersze znaczenie, школя́р і школя́рка są bardziej precyzyjne.
6. Молоде́ць [mołodeć] - na polski możemy to przetłumaczyć jako "zuch chłopak/ dziewczyna" albo "dobra robota!". W ten sposób możemy pochwalić każdego: i małego, i starego.
7. Свекру́ха / све́кор [swekrucha/swekor] - rodzice męża. Ukraińcy nadal rozróżniają rodziców żony i męża, natomiast w standardowym polskim to rozróżnienie już zanikło (choć w niektórych dialektach polszczyzny można je spotkać pod postaciami “świekier” i “świekra”).
8. Біля́вка / чорня́вка [biliałka/czorniałka]. Język ukraiński ma swoje odpowiedniki zapożyczonych słów “blondynka” i “brunetka”.
9. Ра́влик [rałlyk] to ślimak z muszlą, a ślimak bez muszli to po prostu “слима́к” [slymak].
10. Сліпи́й дощ [slipyj doszcz] - to sytuacja, kiedy jednocześnie pada deszcz i świeci słońce. W języku polskim to zjawisko opisuje dziecięca rymowanka “Słońce świeci, deszczyk pada…”
11. Розплю́щувати о́чі [rozpluszczuwaty oci] - do otwierania oczu język ukraiński ma swój osobny czasownik: розплю́щувати. Tak samo jest z książką, którą Ukraińcy lubią розгорта́ти [rozhortaty] oraz z oknem i drzwiami, króre należy відчиня́ти [widczyniaty].
12. Цур [cur] - okrzyk ludowy, coś w rodzaju magicznego zaklęcia. Ono jest często wykorzystywane przez dzieci, np.: “Цур не я” - tylko nie ja; “Цур моє” - to będzie moje, mam zaklepane, kto pierwszy ten lepszy.
Pokaż więcej
Darmowe materiały do nauki ukraińskiego!
Zapisz się do newslettera już teraz, a otrzymasz darmowy PDF “Ukraiński w 10 minut”
Chcę zapisać się do newslettera i wyrażam zgodę na przesyłanie na mój adres e-mail wiadomości o nowościach i usługach pochodzących od Anastasiia Oleksiuk - Ukraiński Online. Wiem, że mogę zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie, klikając link na dole newslettera.